पुणे आणि ट्रॕफिक

कधी बदलणार?

कधी बदलणार RTO चे रुलबुक? Right of the way, ही संकल्पनाच रुलबुक मध्ये नाही. कसे काय आपण अपेक्षा ठेवू शकतो की सिग्नलला लोक पहिल्यांदा आलेल्याला वाट देतील?

हॉर्न वाजवून गाडी घेतल्याचा आनंदोत्सव साजरा करणाऱ्या लोकांचा हा देश आहे. इथे ट्रकच्या मागे आवर्जून लिहले जाते "हॉर्न, OK, please". आवाजाने प्रदुषण होते ही जाणीव इथे कोसो दूर आहे. इथले ड्रायव्हिंग स्कूलचे इंस्ट्रकटरच गाडी चालवताना सतत हॉर्न वाजवत गाडी कशी चालवावी ह्याचे शास्त्र शुद्ध प्रशिक्षण देतात. वर "हॉर्न न वाजवता समोरचा हलेलच कसा? "ह्यावर त्यांचा ठाम विश्वास असतो. सांगितले तर आपल्याला च वेड्यात काढतात. किती ड्रायव्हिंग स्कूलला आज पर्यंत त्याचे विद्यार्थी गाडी नीट चालवून दाखवू शकले नाहीत म्हणून दंड झाला आहे? त्यांना कधी जबाबदार ठरवणार? (Accountability @ground level ) मूळ दायित्व ड्रायव्हिंग शिक्षण व्यवस्थेलाला च एकदा देऊन बघा.  त्यांना   खोर्याने पैसा मिळतो. मग जबाबदारी पण नको? ते ती जबाबदारी चुकार विद्यार्थ्यांना आतल्या मार्गाने ढकलत ढकलत लायसंस देऊन पूर्ण करतात. 

सद्ध्या वाहन चालकाला शिक्षणाची अट असावी का? ह्यावर प्रचंड चर्चा होत आहे. कारण काय? तर शिकलेले लोकच जास्त अपघात करतात. चुकीचे ओव्हरटेक करणे, उगाच हॉर्न वाजवणे, वाहनांची लांब रांग लागलेली दिसली की आपण कसे हुषारीने निसटू शकतो, असा आगाऊ विचार करुन उलट बाजूने गाडी घुसवून समोरासमोर तासन् तास गाड्या अडकवून ठेवणे व सर्वांना च खोळंबा करणे असे कसब ते दाखवतात. "सायकल व स्कुटर ला वाहतूक नियम पाळण्याची गरज नसते. उलट गर्दी मद्धे premium Rush च्या नायका सारखे कसब दाखवण्या साठीच हे वाहन सुशिक्षित चालकांना दिलेले आहे", अशी यांची ठाम समजूत असते. एका कुशल संगणक अभियंत्याने तर मला आश्चर्याने विचारले " जर दुचाकी घेऊन पण मी लेनबीन पाळायची असेल तर दुचाकीचा काय उपयोग? लवकर (कसेही..हे silent) पोहोचायचे असते म्हणून तर आम्ही दुचाकी घेतो." इथे उच्च शिक्षितांची ही अवस्था तर बाकीच्यांचे काय?

"अहो पुण्यात ट्ँफिक रुल वगैरे असे काही नसते. (भ्रम आहेत हे.. हे मनात)" असे तर शेंबड्या पोरापासून ते सुरकुतलेल्या आजोबां पर्यंत कोणीही ठणकावून ऐकवत असतो. 

हेल्मेट..हा तर काश्मीर इतकाच जुना प्रश्न आहे. आणि जशी काश्मीर प्रश्नावर  अनेक दुकाने वर्षानुवर्षे चालू आहेत तशी पुणे आणि हेल्मेटवर आहेत. (पूर्वी मेट्रोचा ही नंबर आधेमधे पुढे यायचा पण आता तो जरा मागे पडला आहे.) तर  हेल्मेट सक्ती आधी की बाकीचे ट्र्ँफिकचे नियम आधी हा स्वातंत्र्य आधी की सुराज्य आधी इतकाच गहन मुद्दा आहे. 

त्यामुळे ट्र्ँफिकरुल बुक एकदा नव्याने लिहायला घ्याच, अशी माझी समस्त धुरीणांना नम्र विनंती आहे.

- सुवर्णा उपलप.

1-Jul-2019